Internet według Doroty, czyli subiektywny przewodnik po ciekawych stronach WWW
RSS
sobota, 21 listopada 2009
Dawna Syberia

Myśliwy z gronostajem

Ciekawy serwis przypadkiem odkryty: Picturing Central Siberia. To przeniesione do internetu fotografie z końca XIX i pierwszych dekad XX wieku, zapisane jeszcze na szklanych płytkach i będące przeważnie dziełem rosyjskich fotografów. Pochodzą ze zbiorów przechowywanych w muzeach Krasnojarska, Irkucka, Tobolska i innych syberyjskich miast. Pokazują świat sprzed sowieckiej kolonizacji - głównie ludy zamieszkujące różne regiony Syberii (Jakuci, Ewenkowie, Czukcze, Koriacy itd.). Ale i syberyjską przyrodę.
Są na tych zdjęciach myśliwi polujący na zwierzynę, szamani z bębenkami, rybacy w futrach przy stertach ryb. Na zdjęciu z 1932 roku: rodzina Ewenków przed szałasem - ojciec, matka i czwórka dzieci w różnym wieku. Na innym (powyżej) - w śniegu kuca starszy, ubrany od stóp do głów w futra, myśliwy z oszronionymi wąsami, oglądający złapanego białego gronostaja (obok przywiązany do drzewa renifer i jakieś poskręcane konwulsyjnie gałęzie). I jeszcze fotografia po rosyjsku zatytułowana Szaman z niedźwiedziem. Człowiek w futrze, ze strzelbą w dłoni i siekierą przymocowaną na plecach, pochyla się przed stołem, na którym spoczywa upolowany niedźwiedź. Ale warto się przyjrzeć (na powiększonej wersji) postaci stojącej za nimi - ma na twarzy maskę z otworami na oczy. Może to jest właśnie szaman, a ten z przodu to myśliwy?

Drugi podobny projekt to zrealizowany na Uniwersytecie w Aberdeen Polar Census. Dokumentuje spis powszechny, jaki na Syberii przeprowadzono w latach 1926-27. Ale nie był to taki zwykły urzędowy spis ludności, sprowadzający się do liczenia głów i wpisywania cyferek w rubryki. Członkowie ekspedycji zachowywali się jak etnografowie podczas badań terenowych: robili zapiski, fotografowali, szkicowali. Powstał dzięki temu cenny zapis kultury rdzennych mieszkańców Syberii (nawiasem mówiąc później w ZSRR krytykowany za zbyt słabe zaznaczenie podziałów klasowych; i analizowany pod kątem ewentualnych zapędów kontrrewolucyjnych syberyjskich ludów).
Można te materiały przeglądać według autorów lub według obwodu, w którym robiono spis. Warto zobaczyć te portrety ludzi, fotografie przedstawiające budowę domów i szałasów, łodzie na rzece, zastępy psów i innych zwierząt towarzyszących ludziom.
Zawsze warto się zatrzymać i popatrzeć na ludzi i świat, którego już nie ma.